ARCHIVES: This is legacy content from before Sustainable Cities Collective was relaunched as Smart Cities Dive in early 2017. Some information, such as publication dates or images, may not have migrated over. For the latest in smart city news, check out the new Smart Cities Dive site or sign up for our daily newsletter.

Aç?k Veritaban? Kullan?m? ve ?stanbul Toplu Ta??ma Sistemlerine Getirece?i Yenilikler

Bu metin ?ngilizce dilinde de mevcuttur.

(?ngilizce asl?ndan çeviren: Çi?dem Y?lmazer)

?stanbul (Türkiye), her gün trafi?e eklenen 600 yeni vas?tayla araç kullan?m?n?n gitgide ço?ald??? bir ?ehir. ?stanbul'un nüfusu artt?kça ve bireysel araç sahipli?i kolayla?t?kça daha fazla say?da insan bu ula??m biçimini tercih eder oldu. Bu durum trafik s?k???kl?klar?n?n ve yolda harcanan saatlerin artmas?na*, ya?am kalitesinin azalmas?na, hareketsizlik ve kirlili?e sebep olarak insan ve çevre sa?l???na zarar veriyor, ve ?ehrin 13,9 milyonluk nüfusunu tehdit ediyor.

*En yo?un saatlerde trafik s?k???kl??? kabaca 11 kilometreye ula?m??t?r ve bu, ?ehrin 2011'deki 4.809 kilometrelik ana yollar?n?n dörtte birine denk gelmektedir).

Bo?az Köprüsü trafi?i (?stanbul, Türkiye)

Her ne kadar otobüs, tramvay, metro, vapur, füniküler, minibüs vb. toplu ta??ma seçenekleri mevcut olsa da, en kolay ve h?zl? seçene?i bulmak oldukça karma??k oldu?undan ço?unluk özel araçlar?n? kullanmay? tüm bunlarla u?ra?maya ye?liyor. ?stanbul'da toplu ta??ma altyap?lar? s?kla?t?kça ?stanbullular'?n ula??m planlar?n? yapabilmeleri için rota, sefer saatleri vb. bilgilere kolay bir ?ekilde ula?abilmeleri gerekiyor. E?er ki?iler kendi araçlar? olmadan istedikleri yere ne ?ekilde ula?abileceklerini bilirlerse, toplu ta??man?n en ideal ula??m biçimi oldu?unu benimseyebilirler (Bir toplu ta??ma kullan?c?s? olarak ben de buna kat?l?yorum.) Bunlara ek olarak ?stanbul bilinen bir turizm noktas?. 2012'de 9,5 milyonu a?an ziyaretçi say?s?yla ?stanbul'daki turistlerin ?ahsi araç kullanmalar?na gerek kalmadan gezebilecekleri yollara ihtiyaç oldu?u aç?k. Toplu ta??mayla ilgili bilgilerin topluca de?il ayr? ayr? servis birimleri taraf?ndan sa?lanmas?, ayr?ca dille ilgili k?s?tlamalar sebebiyle turistler ?stanbul içi ula??m? genelde imkans?z buluyorlar.

Daha yo?un toplu ta??ma kullan?m?n? te?vik edebilmek için kolay kullan?labilir ve eri?ilebilir çok modelli bir ula??m planlay?c?s?na ihtiyaç var. Bugün ?stanbul'daki toplu ta??ma a?lar?, ba?ta ?ETT, Ula??m A?, ?DO ve ?ehir hatlar?, ayr?ca dolmu? ve minibüs gibi özel hatlar? içeren çe?itli operatörler taraf?ndan yönetiliyor. ?stanbul'un otobüs, tramvay, metro, vapur, füniküler ve özel hatlardan olu?an karma??k ula??m a?? ne yaz?k ki fiziksel olarak birbiriyle ba?lant?l? de?il. Gerçekten de ?stanbul'da seyahatinizi planlamak istedi?inizde ya yönünüzü kaybediyorsunuz ya da kullan?c? dostu ve güvenilir olmayan kaynaklara maruz kal?yorsunuz.



Bu kaynaklar?n güvenilir olmamas?n?n sebebi ise ilgili operatörün datas?na eri?imin yetersiz olmas?. Di?er aç?k verinin ula??labilir olmad??? ?ehirler gibi ?stanbul'da da ula??m bilgileri, operatörlerin bilgisayar sunucular?ndan ya da herkese aç?k web sitelerinden bilgilerin toplan?p bir araya getirilmesiyle olu?turuluyor. Tages'in CEO'su Leyla Arsan, "kamu kaynakl? bilgi, ürün ve servisleri ticari mülk  olarak tan?mlayan 4736 say?l? kanun sebebiyle ula??m bilgilerinin de bu kategoride de?erlendirildi?ini dü?ünüyor. Asl?nda belediyeler bile ?ETT'den ücretsiz veriye ula?am?yor." Bu yüzden ula??m koordinasyonunu iyile?tirecek uygulamalar geli?tirebilmeleri için gereken bilgileri de sat?n almalar? gerekiyor. Bu durum, ?stanbul'un karma??k ula??m sisteminin ve ilgili aç?k veritaban? ikilemine yaln?zca ufak bir örnek te?kil ediyor. Mesela, ?stanbul'daki ta??ma ?irketlerinin aç?k veri sa?lamamas? sebebiyle otobüs var?? saatlerine anl?k ula?am?yoruz çünkü yaln?zca sefer saatleri listesine sahibiz - ki ?stanbul'da ya?ayan ya da buray? ziyaret etmi? biri trafik sebebiyle bu bilginin güvenilir olmad???n? bilir. Ayr?ca, ?ETT'nin web sitesinden bilgi almak yaln?zca i?i daha karma??kla?t?rmaya sebep oluyor çünkü her iki dakikada bir güncellenen web sitesinde bilgiler yanl?? ya da eksik yüklenebiliyor, hatta bo? sayfayla kar??la?abiliyorsunuz. Bu sorunlar gösteriyor ki ?stanbul toplu ta??ma operatörleri aç?k veritaban? sa?layana ya da çok modelli bir seyahat planlama sistemi olu?turana kadar insanlar ?ahsi araçlar?n? terk etmeyecek.

Topkap?-Zincirlikuyu aras? Metrobüs hatt? (?stanbul, Türkiye)

Toplu ta??ma kullan?c?lar? olarak arac?n ?u an bulundu?u nokta, rota-var?? noktas?-var?? saati tahminleri, gecikme ya da herhangi bir de?i?iklik durumunda bilgilendirme, çal??mayan hatlarla ilgili bilgilendirme, gün içindeki son otobüs saati, bulundu?unuz noktay? ve gidiyor oldu?unuz yönü gösteren bir co?rafi pozisyon haritas?… gibi bilgilere servis sa?lay?c?lardan ula?abilmeliyiz. Gerçek zamanl? olmas? gereken tüm bu bilgiler ?stanbul'un karma??k ula??m altyap?s?nda kullan?m kolayl??? ve dolay?s?yla kullan?m art??? sa?layacakt?r.

Bu yaz?, beraberce çal??arak kolay eri?ilebilir ve güvenli bir sistem yaratmad?klar? her gün yola 600 yeni arac?n ç?kmas?na sebep olan ve böylece toplu ta??maya te?vik yaratmayan toplu ta??ma ?irketlerine bir davet niteli?i ta??yor. Lütfen verilerinizi bizimle payla??n, biz de ula??m problemlerimize yenilikçi çözümler getirmeye çal??al?m. Çok modelli seyahat planlama yöntemleri geli?tirerek ya?am kalitesinin yükselmesine, trafi?in azalmas?na ve böylece çevresel etkiyi azaltmaya katk?da bulunal?m. "Aç?k veri serbestçe tekrar tekrar kullan?labilen, yay?labilen bilgi demektir." Gizli bilgilerin yay?na aç?lmas? demek de?ildir.

Lütfen verilerinizi eri?ime aç?n ve ?stanbul'da toplu ta??ma kullan?m?na yenilikçi çözümler getirin.

Toplu ta??mayla yapaca??n?z seyahatlerde hiç seyahat planlamas? yapt?n?z m?? Deneyiminiz nas?ld?? Kulland???n?z veriler aç?k bir veritaban?ndan m? geliyordu?

Referanslar: Görseller ve bilgiler kaynaklar?yla ba?lant?l?d?r.